Spa nad morzem

nadto odległe badania antropologiczne wykryją ich pochodzenie od przyzwyczajeń, które dawno straciły cel pierwotny, to taka dziedziczność będzie skrytą, i dla jednostki zwykle całkiem niezrozumiałą, bezwiedną.
Podobnież, jeżeli ojciec lub dziadek, nauczając dziecko, przekażą mu zasób swych wspomnień i wiadomości, jeżeli w życiu całych plemion przenosić się będą przez szereg wieków podania, wierzenia i praktyki, bez zasadniczej zmiany, bez zatraty pierwotnego swego znaczenia, to takie tradycje nazwiemy świadomemi, chociażby były przesądami, wobec dzisiejszego stanu wiedzy. Przeciwnie, jeżeli pomiędzy pierwszem a ostatniem ogniwem zachodził proces dekadencji, przeobrażeń i zaniku, stałego lub perjodycznego, jeżeli w tych metamorfozach znaczenie pierwotne zostało o tyle zatraconem lub zmienionem, że w świadomości jednostki związek z naturą pierwszego ogniwa całkowicie zaginął, to takie tradycje, odkrywane i wyświetlane przy pomocy badań naukowych, nazwiemy bezwiednemi.
Ich to robota dziejowa da nam w rezultacie najwięcej objawów szczątkowych. Kto wszakże wie, jak ścisłe związki organiczne łączą dziedziczność cielesną z tradycją duchową, ten się nie zdziwi, że w znacznej części szczątków ewolucyjnych znajdziemy oba te pierwiastki, splątane i zbite w jedną całość. Skalpel analizy zdoła je niekiedy odciąć od siebie i "spreparować" oddzielnie, ale wiadomo, że natura zwykle łączy to, co teorją rozdziela.